چاپ        ارسال به دوست

در نشست علمی راه ابریشم جدید و ظرفیت های اقتصادی ایران مطرح شد: جاده ابریشم جدید، فرصتی برای شکوفایی اقتصادی ایران

 

موسسه عالی آموزش وپژوهش مدیریت وبرنامه ­ریزی درتداوم برگزاری نشست­ های تخصصی خود، نشستی را با عنوان "یک پهنه، یک راه (راه ابریشم جدید)"برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی موسسه، این نشست که با حضور دکتر فریدون وردی نژاد، معاون سیاسی دفتر رییس جمهور، دکتر محسن شریعتی نیا، عضو هیأت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و دکتر بهمن عشقی، دبیر کل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار شد، درباره برنامه ریزی ها و اقدامات کشور چین برای ترسیم دوباره جاده ابریشم و جایگاه ایران در این سازه امنیتی- اقتصادی بحث و تبادل نظر انجام شد.

دکتر علی متوسلی با اشاره به ربودن گوی سبقت در شاخص های اقتصادی توسط چین نسبت به آمریکا و پدیدار شدن اقتصادی با ابعادی متفاوت در جهان، همکاریهای اقتصادی میان چین و ایران را راهبردی و بسیار حیاتی عنوان کرد و افزود: کشورهای آسیایی امروزه برای همراه شدن در جاده ابریشم نوین و پیوستن به طرح اقتصادی یک پهنه، یک راه بر هم سبقت می گیرند و کشور قدرتمندی چون ایران که از لحاظ سوق الجیشی دارای موقعیت ممتازی در جهان است و قبلا نیز از شاه بیت های اصلی این مسیر بوده است، نباید نسبت به از دست رفتن فرصت های اقتصادی بی تفاوت باشد و باید از موقعیت های پیش رو نهایت استفاده را ببرد.

در ادامه دکتر وردی نژاد از پروژه جاده ابریشم به عنوان یکی از بزرگترین پروژه های اقتصادی دنیا یاد کرد که می­تواند آبادانی و شکوفایی را برای کشورهای در مسیر آن فراهم سازد.

وی گفت: کشور چین برای دستیابی به قدرت اول اقتصادی دنیا، مقابله با فساد برای یكدست سازی داخلی و تثبیت قدرت، به چالش کشیدن نظم نوین جهانی و رقابت استراتژیک با آمریکا را در دستورکار خودقرار داده است که ترجمان این حركت، حضور فعال تر اقتصادی و تجاری چین درآسیا براي خلق یک هویت نوین آسیایی و تقویت زیرساخت های دسترسی به غرب آسیا و اروپا است که طرح اقتصادی یک پهنه، یک راه مسیر دستیابی به این موضوع را هموار می سازد.

معاون سیاسی دفتر رییس جمهور افزود: اهداف پایه ای ایده جاده نوین ابریشم را موضوعاتی چون تضمين دسترسي به بازارهاي آسيايي و اروپايي، برداشتن تکيه چين از دريا به خشكي، متنوع سازي مسيرهاي تأمين انرژي، دور زدن رقيب سنتي خود (هند)، ايجاد توازن استراتژيك با روسيه و پيشگيري از گسترش نفوذ ناتو به شرق دانست که این موضوع واکنش کشور آمریکا برای رویارویی با چین در موضوعاتی چون افزودن کره جنوبی و استرالیا به G7 و کاهش نفوذ چین و روسیه را به همراه داشته است.

وی اشاره داشت: این دو کشور در آینده نزدیک در موضوعاتی چون رقابت استراتژیک دریایی، اقتصاد و امنیت پاسفیک، تایوان و انرژی و نظم نوین جهانی با یکدیگر به رقابت خواهند پرداخت که از آنجایی که ديگر قدرت هاي سنتي عرب نظير (مصر، ليبی، سوريه و عراق)، از بعد امنيتي درمدار منافع چين قرار ندارند، پکن ناچار است كه به سمت متحدان سنتی آمريكا نظير عربستان، امارات و بحرين و به طور قطع رژیم غاصب اسرائیل گرايش نشان دهد.

در این راستا روسيه در برابر مشارکت در پروژه های"یک پهنه، یک راه "چين بر سر دوراهی قرار دارد؛ يعنی با نمايش نزدیکی به چين در برابر آمريکا و اروپا موازنه ايجاد می کند و ازسوی ديگر، در صورت مشارکت تمام قد، درعمل اجازه داده است تا چين برنده رقابت تاريخی روابط دوکشور باشد، اما اين ترديد در بخش هايی از پروژه های چين نظير «جاده ابریشم» کمتر به چشم می خورد.

لزوم حضور موثر در اتحادیه اقتصادی اوراسیا

وردی نژاد خاطرنشان کرد: پروژه های يک پهنه- يک راه چين هم پوشانی هايی با پروژه های اتحاديه اقتصادی اوراسيا دارد و چین بیشتر اولویت را به همکار ی های دوجانبه با کشورهای آسیای مرکزی داده و روسیه نیز نگران از یکه تازی چین در آسیای مرکزی است، لذا روسیه به دنبال جذب مشارکت هند درمنطقه و اتحادیه است.

وی تأکید کرد: اتحادیه اقتصادی اوراسیا و یک پهنه - یک راه زمینه ساز افزایش منافع اقتصادی ایران است و اگرتا به امروز همواره ارتقاء سطح همکاری ایران با اتحادیه اوراسیا متضمن منافع کلان برای ایران محسوب می شد، اکنون به دلیل چشم انداز پیوند خوردن اورآسیا با پروژه های یک پهنه، یک راه، این اتحادیه اهمیت دوچندان برای جمهوری اسلامی ایران پیدا کرده است.

در این زمینه کشور آمریكا از بعد استراتژيكي به دنبال تمركز و ذخیره توان راهبردی خود در غرب آسيا و به دنبال كاهش هزینه ها و تنش هاست و چین علاقه مند به سرگرم سازی آمریكا در غرب آسیا و افزایش هزینه هاست؛ پس، نقش ایران از بعد امنیتی براي هر دو طرف از اهمیت و درجه بالایی برخوردار است.

وی در پایان گفت: چين امروز همچنان ايران را جزئی از دیواره دفاعی غربی خود علیه توسعه ناتو به شرق می داند، بنابراین ایران باید در سازمان همکاری های شانگهای، جاده نوین ابریشم، گفتگوهای آسیایی و اقتصاد آسیایی نهایت استفاده را از این موقعیت برای توسعه زیرساخت های اقتصادی و امنیتی خود ببرد که لازمه آن اصلاح نظام بانکداری، اعتبارات و بورس، مقابله جدی و سراسری علیه پولشوئی، همکاری های آموزشی و سفرهای تخصصی میان دو طرف، انتخاب یک مدل توسعه و وفاداری به آن و اصلاح قوانین و مقررات برای تسهیل در تجارت و اقتصاد دو جانبه و چند جانبه است.

در ادامه شریعتی نیا با اشاره به اینکه فهم زنجیره ارزش راه ابریشم که به کمربند راه مشهور است، بدون فهم دیپلماسی اقتصادی چین 2025 امکان پذیر نیست؛ گفت: چین نمی خواهد که در سال های پیش روی، کارخانه تولید محصولات برای کشورهای دنیا باشد، بلکه قصد دارد در صنایع با تکنولوژی بالا سهیم و منافع بیشتری را کسب کند.

وی افزود: زنجیره ارزش مطرح شده توسط چین به عنوان یک زنجیره ارزش نوپدید مطرح است که ایالات متحده آمریکا آن را بر نمی تابد، چرا که هماوردی چین را به عنوان یک رقیب برتر جهانی نمی پذیرد.

بسترهای اقتصادی راه ابریشم جدید در ایران هنوز فعال نشده است

عضو هیأت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی خاطرنشان کرد: چین در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت برتر اقتصادی به دنیال نزدیک شدن بیشتر به ایران است که از آن به عنوان کانون رقابت آمریکا و چین یاد می شود و در نقشه ابتدایی که برای راه ابریشم جدید ترسیم شده بود نیز از ایران به عنوان قلب این مسیر یاد می شد، ولی علی رغم ظرفیت های بالای آن برای تجارت، هنوز اقدامی برای فعال شدن بسترهای اقتصادی در ایران انجام نشده است. این در حالی است که کشورهای منطقه علی رغم اهمیت کمتر، گوی رقابت را از ایران ربوده اند.

شریعتی نیا ادامه داد: اقتصاددانان معتقدند که در راه ابریشم جدید، شهرهای ایران مانند آنچه در گذشته وجود داشت از ظرفیت بالایی برای تجارت و بازرگانی برخوردارند و این مسیر می تواند صادارات کشور ما را به کشورهای همسایه تا 12 درصد افزایش دهد.

این در حالی است که چینی ها به تدریج در حال گسترش پروژه عظیم جاده ابریشم دیجیتال هستند و کل پهنه اوراسیا محل کنش های اقتصادی این کشور است و شرکای اقتصادی سنتی آمریکا نیز کشور چین را برای رسیدن به مقصودش یاری می کنند که نقش کشورهای عربی و رژیم اشغالگر قدس در این همکاری چشمگیرتر است.

وی خاطرنشان ساخت: تنش های سیاسی و هزینه های تجارت با ایران سبب شده است تا کشور چین­،کشورهای عربی و خصوصا امارات و عربستان را به عنوان مرکز ثقل تامین انرژی مورد توجه قرار دهد، به طوری که کشور چین220 میلیارد دلار در کشورهای عربی سرمایه گذاری کرده و از دبی به عنوان مرکز لجستیک چین یاد می شود.

نکته قابل توجه، نگاه ویژه کشور چین به همسایه ایران پاکستان است، به طوری که از طریق سرمایه گذاری های عظیم اقتصادی در این کشور، شکوفایی قابل توجه ای در انتظار این همسایه شرقی است و این در حالی است که کشور پاکستان محیط کسب و کار به مراتب بدتری را از ایران داراست. پس باید برای فراهم نمودن زمینه های اقتصادی و استفاده بیشتر از این کریدور اقتصادی تلاش نمود.

عضو هیأت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی اذعان داشت: نکته قابل تامل دیگر ریسک های ناشی از تحریم ها برای شرکت های سرمایه گذاری چینی و نبودن ساز و کارهای مناسب برای جذب سرمایه خارجی است. این موضوع باعث می شود که کشور ما همیشه با حاشیه اقتصاد چین و نه با متن این اقتصاد به تجارت بپردازد. این نکته بیانگر آن است که ما باید در سیاست های کلی اقتصادی خود هر چه زودتر تجدید نظر کنیم تا بیشتر از این دچار خسران اقتصادی نشویم.

فعال سازی سریع بنادر جاسک و چابهار اولویت اول اقتصادی کشور

عشقی سخنران پایانی این نشست علمی گفت: اعلام رسمی ابتکار کمربند-راه از سال 2013 توسط رئیس جمهور چین؛ شی جین پینگ انجام شد و این طرح در راستای احیای جاده ابریشم قدیمی به انضمام مسیرهای جدید زمینی و دریایی است که از آن به عنوان مهمترین برنامه سیاست خارجی دولت چین یاد می شود.

وی افزود: کمربند-راه به مثابه استراتژی جدید راهبرد درهای باز کشور چین در مبادلات اقتصادی جهانی محسوب می شود و هدف اصلی آن بازیابی قدرت چین باستان در عرصه جهانی همسو با اهداف داخلی و بین المللی است.

دبیر کل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن وکشاورزی تهران، اهداف­کشور چین در ابتکار کمربند-راه را موضوعاتی چون هماهنگی سیاست ها، تسهیل پیوندها و ارتباطات، آزادسازی تجاری، همگرایی مالی و پیوندهای فرهنگی و مردمی دانست که هدف هایی چون به کارگیری سرمایه راکد، یافتن بازارهای جدید، توسعه متوازن تمامی مناطق کشور، تامین امنیت انتقال انرژی، یافتن مسیرهای جدید انتقال انرژی، یافتن هم پیمانان جدید و تقویت دیپلماسی چینی، شکستن محاصره از طریق چرخش به غرب (اوراسیا)، درهم شکستن هژمونی دلار و جایگزینی یوان به عنوان ارز برتر جهانی، حفظ امنیت ملی و یکپارچگی سرزمینی،کاهش نفوذ جهانی آمریکا و مخالفت با جهان تک قطبی و ایجاد نظم نوین جهانی به رهبری چین را دنبال می کند.

عشقی خاطرنشان کرد: سیاست خارجه چین در خاورمیانه اهدافی چون امنیت انرژی و منافع اقتصادی، حفظ ثبات و امینت مرزهای غربی چین و نمایش قدرت رقابت با قدرت های بین المللی را دنبال می کند که جمهوری اسلامی ایران در این زمینه نفشی کلیدی را داراست، ولی متاسفانه هنوز گامهای موثری برای اجرایی شدن پروژه های اقتصادی برداشته نشده است.

وی پروژه های ریلی جدید ایران را در راستای طرح یک پهنه، یک راه ارزیابی کرد که باید هر چه زودتر برای تکمیل آنها اقدامات لازم انجام شود. همچنین از میان شش دالان کمربند غرب آسیا در جاده ابریشم، سه دالان تاریخی شمالی، تاریخی جنوبی و دالان قراقوروم- زاگرس برای امنیت ملی ما راهگشا هستند و باید از طریق دیپلماسی اقتصادی برای فعال شدن آنها تلاش کرد.

دبیر کل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران فعال سازی بنادر جاسک و چابهار را برای بهره برداری از مزایای اقتصادی جاده نوین ابریشم بسیار حیاتی دانست و اشاره داشت: در این راستا پبشنهاداتی چون سرمایه­گذاری در شهرهای مرزی کشور، ارائه معافیت های مالیاتی برای همکاری بخش خصوصی در بخش حمل و نقل، پیگیری پیشنهاد ویژه سوآپ انرژی به جمهوری ترکمنستان در ازای دست کشیدن عشق آباد از دالان کاسپین و تسهیل ترانزیت از طریق بازبینی قوانین و مقررات مطرح می شود که باید برای آنها مطالعات و اقدامات درخور انجام شود.

 

 

 


١٣:٠٤ - 1399/12/23    /    شماره : ٦١٨١    /    تعداد نمایش : ١٨٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: